اولین تصویر از سیستم های زهکشی رودخانه ها در مریخ

به گزارش ایسنا، میلیاردها سال پیش در مریخ باران بارید. آب جمع آوری شده در دره ها و رودخانه ها، لبه دهانه ها را پر کرده، به دره ها می ریزد، و شاید حتی راه خود را به اقیانوس بزرگ مریخی باز کرده است.

با توجه به فیزیک، نواحی اطراف سیستم‌های رودخانه‌ای اصلی از جمله متنوع‌ترین مناطق از نظر اکولوژیکی روی کره زمین هستند. فقط به حوضه رودخانه آمازون با ده ها هزار گونه شناخته شده فکر کنید. محققان بر این باورند که سیستم‌های مشابه در مریخ می‌توانند گهواره‌های بالقوه‌ای برای شکل‌گیری حیات در زمان جاری شدن آب در سیاره سرخ باشند.

مطالعه جدیدی از دانشگاه تگزاس در آستین (UT Austin) اولین مطالعه ای است که سیستم های زهکشی رودخانه های اصلی سیاره سرخ را تعریف می کند. آنها 16 حوضه رودخانه بزرگ را شناسایی کردند که ممکن است حیات در یک سیاره همسایه شکل گرفته باشد.

تیموتی گوگ، یکی از محققان این پروژه می‌گوید: «ما مدت‌هاست که می‌دانستیم رودخانه‌هایی در مریخ وجود دارد، اما واقعاً نمی‌دانستیم که این رودخانه‌ها تا چه اندازه در سیستم‌های زهکشی بزرگ در مقیاس جهانی سازماندهی شده‌اند.

در ژئومورفولوژی، سیستم زهکشی به الگوی تشکیل شده توسط جریانات آب، رودخانه ها و دریاچه ها در یک حوزه آب اطلاق می شود.

گاج و همکارش عبدالله زکی، مجموعه داده‌های جداگانه‌ای را که قبلا منتشر شده بود از شبکه دره‌ها، دریاچه‌ها و رودخانه‌های مریخ ترکیب کردند و سپس سیستم‌های زهکشی ترکیبی را برای تعیین مساحت کل آنها ترسیم کردند. آنها 19 گروه بزرگ از شبکه‌های دره‌ها، نهرها، دریاچه‌ها، دره‌ها و نهشته‌های رسوبی را شناسایی کردند که 16 مورد از آن‌ها به هم پیوسته هستند و حوضه‌هایی به وسعت 100000 کیلومتر مربع یا بیشتر را تشکیل می‌دهند. این آستانه چیزی است که به عنوان یک حوضه زهکشی بزرگ روی زمین در نظر گرفته می شود.

این اولین باری است که مطالعه ای سیستماتیک و در سطح سیاره حوضه های رودخانه های بزرگ در مریخ را شناسایی می کند. زکی گفت: ما ساده ترین کاری را که می شد انجام دادیم. ما فقط نقشه آنها را کشیدیم و قطعات آنها را جمع کردیم.

در زمین، حوضه های آبخیز بزرگی که حداقل 100000 کیلومتر مربع را پوشش می دهند بسیار بیشتر از مریخ هستند. سیستم زهکشی رودخانه آمازون که بزرگترین حوضه زهکشی روی کره زمین است، حدود 6.2 میلیون کیلومتر مربع مساحت دارد. با وسعت 10300 کیلومتر مربع، سیستم زهکشی رودخانه کلرادو در تگزاس به سختی می تواند آنقدر بزرگ باشد.

هر جا که این حوضه های بزرگ رودخانه پیدا می شود، زندگی نیز جریان دارد. به عنوان یک قاعده کلی، هر چه رودخانه بزرگتر باشد، مواد مغذی بیشتری به سیستم منتقل می شود. به همین دلیل است که برخی از متنوع ترین اکوسیستم های روی کره زمین در بزرگترین حوضه های زهکشی وجود دارند. گسترده‌ترین نمونه‌های این حوضه‌ها، مانند حوضه رود سند، اغلب مهد تمدن بشری محسوب می‌شوند.

بر روی زمین، فعالیت های زمین ساختی، کوه ها، دره ها و دیگر توپوگرافی های متنوعی را ایجاد کرده است که آب را به سمت جریان هدایت می کند و آن را به سیستم های دیگر متصل می کند. این توپوگرافی متغیر بخشی از چیزی است که یک سیستم زهکشی عالی را می سازد. به گفته محققان، از آنجایی که مریخ فاقد فعالیت تکتونیکی است، سیستم های زهکشی بزرگ کمتری دارد.

اگرچه سیستم های اصلی زهکشی تنها پنج درصد از زمین های باستانی سیاره را تشکیل می دهند، محققان دریافتند که حدود 42 درصد از کل مواد فرسایش یافته توسط رودخانه های مریخ را تشکیل می دهند.

زکی گفت: از آنجا که رسوبات حاوی مواد مغذی هستند، این نقاط بهترین مکان برای جستجوی نشانه های زندگی گذشته است. با این حال، برای تعیین محل دقیق رسوب باید کارهای بیشتری انجام شود. هر چه این فاصله بیشتر باشد، تعامل آب با سنگ ها بیشتر می شود. بنابراین احتمال واکنش‌های شیمیایی که می‌تواند نشانه حیات باشد، بیشتر است.

به طور کلی، مریخ تحت پوشش چیزی است که محققان به عنوان موزاییکی از سیستم های زهکشی کوچکتر توصیف می کنند. در حالی که هر یک از این سیستم ها یک محیط بالقوه قابل سکونت را نشان می دهد، محققان گفتند 16 منطقه زهکشی اصلی می توانند با ارزش ترین مناطق برای کاوش در مورد قابلیت سکونت مریخ در آینده باشند. گیج گفت: «این موضوع واقعاً مهمی است که باید برای مأموریت‌های آینده و جایی که می‌توانید برای جستجوی زندگی بروید، در نظر بگیرید.

این تحقیق در مجله PNAS منتشر شده است.

انتهای پیام